Kilka dni temu zadzwonił znajomy, pracuje w dziale HR dużej firmy:
— Krzysztof, wdrożyliśmy platformę e-learningową rok temu. Przeprowadziliśmy już kilkanaście szkoleń online. Ale dyrektor pyta mnie: jak mierzyć, czy to w ogóle ma sens? Czy ludzie się czegoś uczą? Ja mu pokazuję statystyki z platformy - 80% ukończyło szkolenie. A on na to: „I co z tego? To nic nie znaczy.”
I ma rację ten dyrektor. Bo ukończenie szkolenia to nie jest wskaźnik skuteczności. To jest wskaźnik… ukończenia szkolenia. Kropka.
Po 15 latach w branży wiem jedno: większość firm mierzy nie te rzeczy. Patrzą na liczbę kliknięć zamiast na efekty w pracy. Zbierają dane zamiast wyciągać wnioski.
Po co w ogóle mierzyć skuteczność
Szczerze mówiąc, przez lata widziałem firmy, które wydają krocie na szkolenia i nie mają pojęcia, czy przynoszą jakikolwiek efekt. Robią to, bo „trzeba szkolić pracowników”. Bo „mamy budżet na szkolenia”. Bo „konkurencja też szkoli”.
A potem się dziwią, że pracownicy traktują szkolenia jak przykry obowiązek. Że klikają przez materiały, żeby jak najszybciej dojść do końca. Że po miesiącu nie pamiętają nawet, o czym było szkolenie.
Mierzenie skuteczności to nie fanaberia. To sposób na to, żeby:
-
Wiedzieć, czy inwestycja w szkolenia ma sens
-
Poprawić jakość kolejnych szkoleń
-
Przekonać zarząd, że szkolenia to nie koszt, tylko inwestycja
-
Motywować pracowników do nauki
Wskaźnik 1: transfer wiedzy do pracy
To jest najważniejszy wskaźnik. I jednocześnie najczęściej ignorowany.
Transfer wiedzy to odpowiedź na pytanie: czy pracownik po szkoleniu robi coś inaczej w swojej codziennej pracy?
Przykład z życia wzięty. Firma szkoliła zespół sprzedażowy z technik negocjacji. Po szkoleniu zadali sobie pytanie: czy sprzedawcy używają nowych technik podczas rozmów z klientami? Sprawdzili to poprzez:
-
Nagrania rozmów sprzedażowych (za zgodą klientów oczywiście)
-
Obserwację spotkań z klientami
-
Ankietę dla sprzedawców: „Które techniki ze szkolenia stosujesz w praktyce?”
Okazało się, że tylko 30% sprzedawców stosuje nowe techniki. Dlaczego? Bo szkolenie było zbyt teoretyczne. Brakowało ćwiczeń praktycznych.
Jak mierzyć transfer wiedzy w praktyce:
-
Obserwacja bezpośrednia - sprawdź, jak pracownik wykonuje zadania po szkoleniu
-
Ankieta samooceny - zapytaj pracownika, co zmienił w swojej pracy
-
Opinia przełożonego - czy manager widzi zmiany w zachowaniu pracownika
-
Projekty praktyczne - zadania do wykonania w okresie 2-4 tygodni po szkoleniu
→ Umów bezpłatną prezentację i zobaczysz, jak platforma Spoti pomaga monitorować transfer wiedzy
Wskaźnik 2: zmiana wyników biznesowych
Tu zaczynają się schody. Bo jak udowodnić, że wzrost sprzedaży o 15% to efekt szkolenia z obsługi klienta, a nie nowej kampanii marketingowej?
Nie da się tego udowodnić w 100%. Ale da się to zmierzyć w sposób sensowny.
Kluczowe jest to, żeby:
-
Ustalić wskaźniki przed szkoleniem - jakie konkretne wyniki chcemy poprawić
-
Zmierzyć wyniki przed i po szkoleniu - najlepiej w okresie 3-6 miesięcy
-
Uwzględnić inne czynniki - co jeszcze mogło wpłynąć na wyniki
Przykłady wskaźników biznesowych do mierzenia:
-
Sprzedaż: konwersja, wartość transakcji, zadowolenie klienta
-
Obsługa klienta: czas rozwiązania problemu, ocena satysfakcji
-
Bezpieczeństwo: liczba wypadków, zgłoszeń niebezpiecznych sytuacji
-
Jakość: liczba reklamacji, czas realizacji zleceń
Jedna firma produkcyjna przeszkoliła operatorów maszyn z zasad bezpieczeństwa. Przed szkoleniem: 12 zgłoszeń niebezpiecznych sytuacji w miesiącu. Po szkoleniu: 3 zgłoszenia. To jest konkretny, mierzalny efekt.
Wskaźnik 3: poziom zaangażowania w naukę
Ten wskaźnik często bagatelizują. A szkoda, bo mówi bardzo dużo o jakości szkolenia.
Pracownik może ukończyć szkolenie i nic się nie nauczyć. Może klikać przez slajdy jak automat. Może robić test metodą „strzelania”.
Prawdziwe zaangażowanie to co innego. To gdy pracownik:
-
Spędza odpowiednią ilość czasu na każdym module
-
Wraca do materiałów po zakończeniu szkolenia
-
Zadaje pytania na forum
-
Wykonuje zadania dodatkowe
-
Poleca szkolenie innym
W praktyce mierzę to tak:
-
Czas spędzony w szkoleniu - czy odpowiada założonemu minimum
-
Aktywność na platformie - logowania, pobrane materiały, komentarze
-
Jakość wykonania testów - czy przy pierwszej próbie, czy metodą prób i błędów
-
Net Promoter Score (NPS) - czy poleciliby szkolenie współpracownikom
Jedna z firm miała problem: wszyscy kończyli szkolenie z compliance, ale średni czas nauki to 15 minut. Na 2-godzinny kurs. To nie była nauka, to było klikanie przez materiały. Zmienili format - dodali interakcje, quizy, scenariusze. Czas nauki wzrósł do 90 minut, a co ważniejsze - testy na koniec pokazały, że pracownicy naprawdę zrozumieli materiał.
Wskaźnik 4: długoterminowe utrzymanie wiedzy
Tu jest największy problem z tradycyjnymi szkoleniami. Ludzie po tygodniu zapominają 50% tego, czego się nauczyli. Po miesiącu - 80%.
Dlatego najważniejsze pytanie brzmi: czy pracownik pamięta i stosuje wiedzę ze szkolenia po 3, 6, 12 miesiącach?
Jak to mierzyć:
-
Testy przypominające - quiz z kluczowych treści po 1, 3, 6 miesiącach
-
Mikroszkolenia - krótkie przypomnienia co tydzień
-
Scenariusze praktyczne - zadania bazujące na treściach szkoleniowych
-
Wzajemna ocena w zespole (z ang. „peer review”) - wspólne omawianie case’ów w zespole
Z mojego doświadczenia najlepiej działają krótkie, regularne przypomnienia. Zamiast 4-godzinnego szkolenia raz w roku - 15 minut co tydzień przez 3 miesiące. Wiedza się utrwala, pracownicy nie mają przeładowania informacjami.
Pamiętam firmę, która szkoliła zespół IT z cyberbezpieczeństwa. Po roku zrobili test kontrolny - okazało się, że tylko 20% pamiętało podstawowe zasady. Wprowadzili cotygodniowe quizy i przypomnienia. Po roku retencja wiedzy wzrosła do 75%.
Jak to wszystko połączyć w praktyce
Nie musisz mierzyć wszystkiego na raz. Zacznij od jednego wskaźnika, który jest najważniejszy dla twojej firmy.
Jeśli szkolisz sprzedawców - skup się na wynikach biznesowych i transferze wiedzy. Jeśli przeprowadzasz szkolenia compliance - priorytetem będzie długoterminowa retencja wiedzy.
I jeszcze jedna rzecz - nie szukaj idealnych wskaźników. Szukaj takich, które pomogą ci poprawić kolejne szkolenia. Bo to jest celem mierzenia skuteczności: robić rzeczy lepiej, a nie udowadniać, że masz rację.
Chcesz zobaczyć platformę na żywo?30-minutowa prezentacja online - pokażemy Spoti na Twoich przykładach.
Umów prezentację



